Lesmateriaal

---
Les 1:
Muziek met gevoel
---



 

 

 

 

 


Impressionisme
Tijdsperiode: ±1880 - ±1918

De tijd
Het Impressionisme ontstond in de tijd van de wereldoorlogen. Van 1914 tot 1918 was er de Eerste Wereldoorlog, van 1939 tot 1945 was er de Tweede Wereldoorlog. Rond 1914 vierde het nationalisme hoogtij. De nationale staten kwamen op voor hun eigen belangen.
De industriële samenleving ontwikkelde zich steeds verder in kapitalistische richting, in West-Europa en Amerika. Een aantal belangrijke kenmerken voor deze periode waren de grote bedrijven, concurrentie, winstbejag, massaproductie en massaconsumptie. Tegelijkertijd ontwikkelde zich in Rusland een communistische industriële samenleving, waarin de staat alles in handen had. 


De muziekontwikkeling
Het impressionisme kwam eerst tot uiting in de schilderkunst. De schilderijen gaven vlugge impressies van alledaagse taferelen.   Bij de schilders ging het meer om het spel van licht en kleur dan om de duidelijke contouren. Claude Debussy bewonderde deze schilderijen en het zette hem aan om in de geest van het impressionisme te componeren. Zijn doel was de muziek te bevrijden van het gewicht van de Duitse Romantiek.


Claude Debussy


Debussy gebruikte ook gevoelige toonkleuren (maar componeerde subtiele, mysterieuze klankflarden), ontwikkelde een nieuwe, rijke harmonie en probeerde bepaalde gevoelens in zijn muziek te weerklinken. 

De klankkleuren in deze periode zijn licht en transparant. De muziek wordt in het algemeen zacht bespeeld met enkele wat luidere passages. De vorm is vrij losjes, doordat de muzikale inhoud en de emotie belangrijker zijn.

Grote namen

Luistervoorbeeld
De belangrijkste compositie voor concert van Claude Debussy is La mer (De zee). Luister maar eens naar het derde deel. In het muziekstuk wordt het eb en vloed, hoor je de golfjes met elkaar spelen en hoor je de wind de oceaan opzwepen tot  een geweldig razernij. Dit muziekstuk is een typisch impressionistisch stuk, het gevoel , de kleuren, geuren en smaken maakt vertaalt Claude Debussy naar de muziek. Hij gebruikt hiervoor andere akkoorden en andere akkoordenschema’s om het effect duidelijk te maken: hele-toonsladder, waarbij hij van het begin tot het eind alleen maar intervallen van hele tonen gebruikt.

Toen en nu

Door de hele-toonsladder heeft Claude Debussy een mysterieus, dromerig en effect gecreëerd. Dit Debussy-deuntje (hele-toonsladder op en af) wordt tegenwoordig nog veel gebruikt: elke keer wanneer iemand in een film of op tv in trance raakt, begint te dagdromen of aan vroeger denkt. Let een volgende keer dat u tv of een film kijkt maar eens op de muziek wanneer er zo’n momentje in voor komt.


Hele toonsladder