Lesmateriaal

---
Les 1:
Lichte muziek
---



 

 

 

 

 


Jazz
Tijdsperiode: eind 19e eeuw – nu

De tijd
De jazz begon in de tijd van de wereldoorlogen en liep door tot in de tijd van televisie en computer.
Van 1914 tot 1918 was er de Eerste Wereldoorlog, van 1939 tot 1945 was er de Tweede Wereldoorlog. Rond 1914 vierde het nationalisme hoogtij. De nationale staten kwamen op voor hun eigen belangen. De industriële samenleving ontwikkelde zich steeds verder in kapitalistische richting, in West-Europa en Amerika. Een aantal belangrijke kenmerken voor deze periode waren de grote bedrijven, concurrentie, winstbejag, massaproductie en massaconsumptie. Tegelijkertijd ontwikkelde zich in Rusland een communistische industriële samenleving, waarin de staat alles in handen had. 
De tijd van televisie en computer was een tijd was van enorme technologische vooruitgang van de massamedia, van de computer en internet. Wereldwijd nam de welvaart toe, maar dit was niet overal rechtvaardig verdeeld. Na de Tweede Wereldoorlog raakte de wereld verdeeld in de Eerste Wereld (Europa en Amerika), de Tweede Wereld (Sovjet-Unie) en de Derde Wereld (de ontwikkelingslanden). De verschillend tussen deze ‘werelden’ werden steeds groter. In de Eerste Wereld brak een gouden tijdperk aan: ongekende materiële vooruitgang en een enorme sociale omwenteling. 

De muziekontwikkeling
Jazz werd een nieuwe stroming. Om die redenen wilde ik van deze manier van muziek maken ook een puntje van de sluier opnemen.
Jazz is altijd verkeer begrepen. Bijna altijd wanneer ik mensen die er nog onbekend mee zijn een opname laat horen, zijn ze diep onder de indruk. Het ritme is onweerstaanbaar. De melodieën zijn magnifiek. De harmonieën zijn complex en intrigerend, en de improvisaties vormen fenomenale staaltjes van spontaan componeren.*
Over de oorsprong van de term ‘jazz’ zijn veel verschillende theorieën. Geen twee schrijvers, historici, musici of liefhebbers zijn het volledig eens over de betekenis of het ontstaan van de term.

Geschiedenis
In de jaren tachtig en negentig ontstond de vroege jazz in Amerika, in een stad die open stond voor verschillende culturen: New Orleans. Deze jazz-muziek werd voornamelijk door Afro-Amerikanen gespeeld en kwam voort uit een combinatie van Afrikaanse ritmen, Afro-Amerikaanse worksongs, de muziek van de parade- en begrafenisorkesten, en uit elementen van de Europese muziek.  Improvisatie, het spontaan toepassen van ritmen en melodieën, was een belangrijk onderdeel van de Afrikaanse muziek en vanaf dat moment werd het een belangrijk ingrediënt van de jazz.

Kenmerken

Ragtime werd vooral populair door Scott Joplin. Ragtime onderging in tegenstelling tot jazz de invloed van Europese tradities, het volledig uitschrijven van de muziek is hier een voorbeeld van. Het biedt dan ook weinig ruimte tot improvisatie.
In de loop van de jaren ontstonden er allerlei verschillende jazzstijlen, onder andere: Territoriumorkesten, Bigbandswing, Bedop, Latinjazz, Cooljazz, Hardbop, Avant-garde en freejazz, Fusion, Acidjazz.


Louis Armstrong

Grote namen

Luistervoorbeeld
Een heel bekend nummer van Louis Armstrong is ‘What a wonderful world’. Zijn muziek is herkenbaar aan onder andere zijn karakteristieke, rauwe stem. Hello Dolly en Takes two to tango van Louis Armstrong zijn ook bekende liedjes, waarin je duidelijk ‘Louis Armstrongs geluid’ hoort.

Toen en nu
De jazz is een nieuwe stroming geworden, welke weer veel verschillende stijlen heeft voortgebracht. In popnummers wordt ook wel gebruik gemaakt van jazzstijlen, denk maar aan Caro Emerald, haar muziek is een mix van ‘ballroom jazz’, ‘cinematic tangoes’, ‘groovin' jazz’, ‘infectious mambo’s’ en ‘banging beats’. Met het nummer Back it up is Caro Emerald populair geworden. Maar het nummer bleef onbekend tot Van der Leeuw in 2008 het nummer live zong op de lokale Amsterdamse tv-zender AT5 onder de artiestennaam Caro Emerald. Arrow Jazz FM pakte het nummer op, zodat ze ook buiten Amsterdam bekend werd.


* Sutro, D. Jazz voor dummies 1998